|
| |
Canon, zoals die werd samengesteld door Henk
Krosenbrink - met aanvullingen.
Krozenbrink gaf met zijn Canon een aanzet tot discussie in de rubriek van
Henk Harmsen in De Gelderlander. Na de discussie zijn de met een
sterretje gemarkeerde items door de lezers van De Gelderlander toegevoegd
aan de Canon van Henk Krosenbrink
die als uitgangspunt gold (gepubliceerd in ons kwartaalblad 'Den Schaorpaol' 28e
jaargang nr.1, maart 2007).
- Prehistorie, bodemvondsten.
- De Romeinse Tijd, de Achterhoek als grensgebied en de Slag bij het Teutoburgerwoud (Kalkriese) 9 na Chr.
- Het voor-christelijk geloof.
- Invoering van het christendom en de evangeliepredikers Liudger en
Willibrord plm. 800.
- Karel de Grote en de Saksers, Widukind plm. 800.
- Houten kerkjes, o.a. Zelhem plm. 801, Winterswijk plm. 850. *
- Graaf Wichman en Adela van de gouw Hameland rond 1000.
- Gelre en Zutphen plm. 1100. Otto II (1229-1271); de stedenstichter.
Stadsrechten aan tal van steden.
- Het leven in een middeleeuwse stad en op het platteland.
- Handelswegen, hessenwegen, rond 1200, 1300. Tolheffing; in 1142
tolvrijheid voor o.a. Doetinchem.
Hanzeverbond (vanaf de 13 eeuw) met o.a. Doesburg, Zutphen, Doetinchem.
- Vermelding een van de eerste windmolens van Nederland in Lochem, 1294.
*
- Roofridders en edelen plm. 1300. Burchten her en der.
- Kerken en kloosters, de Moderne Devotie, 1300-1400.
- Roofridders en edelen plm. 1300.
- Ontstaan van de Heerlijkheid Bredevoort, ook omvattende Aalten,
Dinxperlo
en Winterswijk plm. 1316. *
- De strijd tussen de edelen van de geslachten Bronkhorst en Heeckeren
(Keppel), te vergelijken met de machtsstrijd elders tussen Hoeken en
Kabeljauwen in het westen en de Schieringers en Vetkopers in het noorden
(14e eeuw).
- Een lappendeken van staatjes: Borculo, Bergh, Gelre, eigen muntslag etc.
plm. 1400.
- Ambachtsgilden in steden 15e eeuw. *
- De Bourgondiërs en Gelre, plm. 1500. Vijfentwintig droevige jaren (1572 -
1597).
- Vicarieën, kerkelijke fondsen voor het zielenheil van aanzienlijke
personen. Begin 15e eeuw. *
- Opkomst van bedevaarten. *
- De hervorming; Maarten Luther (1483-1546) en Johannes
Calvijn
(1509-1564).
- De Wederdopers en Doopsgezinden plm. 1530.
- Aanleg van landweren als grensafscheidingen om territoria: 15e eeuw. *
- Gieten van grote kerkklokken in veel plaatsen, 16e eeuw. *
- Spaanse 0verheersing plm. 1560
- Hooiplukker ontdekt Spaanse krijgslist in Lochem, 1590. *
- Veldtochten van Maurits en Frederik Hendrik om Spanjaarden te verjagen.
Beleg Bredevoort 1597 en Grol 1627. Veldheer Hendrik van den Bergh loopt
over naar Spaanse zijde. *
- De katholieken in verdrukking.
- Heksen en heksenprocessen: Bergh, Bredevoort plm. 1610.
- Peter Cuyper sticht bierbrouwerij in Groenlo, 1615. *
- Ontploffing kruittoren van kasteel Bredevoort 1646. *
- Vrede van Munster 1648, geen vrede maar Munsterse oorlogen, 1665 en 1672.
- Dichters Jacobus Revius (1586-1658) en Willem Sluiter (1627-1673).
- Rampjaar 1672, inval Franse leger langs de Rijn.
- (Doorvoer)handel met het westen. Berkelscheepvaart en wegen.
- De vroege industrie. IJzer en textiel plm. 1700. Eerste 'ijzerhut' bij
Gaanderen 1689, Ulft 1755.
- Wolvenplagen en zeer strenge winters (18e eeuw). Wolvenjacht in
Montferland 1716. *
- Grote dorps- en stadsbranden, o.a. Varsseveld 1723, Silvolde 1727. *
- De adel/heren en het platteland; feodalisme.
- De burgers regeren de steden plm. 1730-1740.
- Patriotten en prinsgezinden plm. 1770.
- Bataafse Republiek 1795-1806.
- De opstand der Orangisten, executie Judith van Dorth (Oost-Achterhoek1799.en
gebeurtenissen in Westervoort.
- Franse Tijd 1810-1813.
- De kozakken komen, 1813.
- De nieuwe indeling met gemeenten/schoutambten, 1813.
- Zevenaar en Wehl Nederlands; Wener Congres 1814/1815.
- Antony Christian Staring (1767-1840) v.d. Wildenborch, Nederlandse en
streektaalliteratuur.
- Van 'smietspoel' tot snelspoel, mechanisatie in de textielindustrie rond
1840.
- Oorlog met België 1830 -1839.
- Herstel bisschoppelijke hiërarchie, 1853, katholieke emancipatie en
protestantse verdeeldheid,
omstreeks 1880. *
- Eerste Achterhoekse krant, Graafschap-Bode (1879). *
- Het Achterhoekse Boerenleven.
- De marken verdeeld (rond 1880), grote ontginningen van woeste gronden.
- Reizen per spoor (rond 1880).
- De Eerste Wereldoorlog 1914-1918.
- Allemaal naar school, leerplicht (omstr. 1920)
- Cycloon over de Achterhoek, zware schade in o.a. Borculo 1925, Beltrum
1927. *
- Watersnoodjaren o.a. 1926, overstroming Gelders Eiland. *
- Crisisjaren rond 1930.
- Politiek, opkomst van de NSB (omst. 1934)
- Stichting Openluchtmuseum Erve Kots Lievelde (1936) door Bernard Weenink
(1880-1962). *
- De meidagen van 1940, Tweede Wereldoorlog.
- Het verzet.
- Jodenvervolging en onderduiken.
- Achterhoek en Liemers als frontgebied sept. 1944-maart 1945.
- Bevrijding maart-april 1945.
- Naar Indië, 1945-1951.
Boringen naar olie en steenkool in de Achterhoek, jaren '50. *
- Cultuur van het platteland leeft op, toneel, zang, muziek, pop.
- Alles wordt anders, omstr. 1960.
- Teloorgang textiel- en ijzerindustrie. *
|
